10 : راه نفوذ در ديگران قال رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله : « جُبِلَتِ القُلوبُ على حُبِّ مَنْ أحْسَنَ إلَيْها ، وَ بُغْضِ مَنْ أسَاءَ إلَيْها » . « 1 » پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « دلها در بند دوستى آن كسى است كه به آنها نيكى كرده و دشمن آنكه به آنها بدى كرده است . در جايى ديگر به جاى تعبير « جبلت » چنين آمده است : « إنَّ اللَّهَ جَبَلَ قُلوبَ عِبادِهِ عَلى حُبِّ مَنْ أحْسَنَ إلَيْها وَبُغْضِ مَنْ أساءَ إلَيْها » . « 2 » « جبَل » به معناى خلقت است امّا نه هر خلقتى ، بلكه آن خلقت ريشه دار كه قابل تغيير نيست مثل اينكه مىگويند : جبلّى فلان كس است ، يعنى چنان در او ريشه دوانده كه قابل تغيير نيست و در واقع از جبل به معناى كوه گرفته شده چون نمىتوان كوه را از جايش حركت داد ، به همين جهت صفاتى كه در خلقت جاى مىگيرد و قابل تغيير نيست از آن تعبير به جبل مىكنند . در اين حديث مىفرمايد : خداوند دلها را چنان آفريده است كه به كسانى كه به آنها نيكى كنند علاقهء عميق دارند و نسبت به كسانى كه به آنها بدى كنند كينه دارند ، بنابراين خوبى سبب عشق و علاقه و بدى سبب دشمنى است .

--> ( 1 ) تحف العقول ، حكمت 17 . ( 2 ) همان مدرك ، حكمت 137 .